Skip to content →

Je bent zelf een risicogroep

Twente Ballooning

Een paar jaar geleden deed ik vrijwilligerswerk voor een organisatie die mensen testte op hiv. Voor iemand getest werd, moest hij of zij bij mij een intakegesprek voeren. Er kwamen veel homoseksuelen langs; de oorspronkelijke clientèle van de instantie. Maar sinds een paar jaar lieten ook jonge heterostellen zich testen, net als hetero-mannen die trillend als een rietje in de wachtkamer zaten; het zal toch niet, onverwacht? Tijdens de gesprekken vroeg ik onder andere naar het risico dat iemand dacht gelopen te hebben en hoe het ging met veilig vrijen. Aan het eind van ons samenkomen moest ik de cliënt (m/v) vragen een condoom voor me af te rollen op een grote houten piemel. Tijdens mijn eerste intakes zat ik er ondanks mijn goede wil en gebrek aan preutsheid intern giechelend als een schoolmeisje bij. Wat een onzin, dacht ik ook. Er zitten hier mensen voor me die soms drie keer zo oud zijn als ik en al hun halve leven doorbrengen in darkrooms. Er komen meisjes langs die vertellen dat ze in het laatste jaar van hun studie geneeskunde zitten. Een deel van de cliënten is prostituee. Moet ik ze nu gaan vertellen hoe ze een condoom over een houten piemel moeten rollen?

Ja, dat moest. Meer dan eens was ik getuige van iemand die een condoom met de vingers en nagels van beide handen zo wijd mogelijk uit elkaar trok, om het vervolgens met brute kracht over de houten fallus te duwen. Zoals je een plastic tasje over een iets te grote aankoop probeert te wurmen. Ook kwam het vaak voor dat het condoom binnenstebuiten afgerold werd, waarbij de geneeskundestudente/doorgewinterde homo/apothekersassistent in kwestie riep : “zie je wel; de helft van de condooms rolt gewoon niet soepel!”. Als glijmiddel (condooms worden poreus van olie) werd (o.a) genoemd: blue band, olijfolie, bodylotion, vaseline, pindakaas zonder stukjes. Veel mensen gaven aan niet zo zenuwachtig te zijn. “Ach. Tegenwoordig is het gewoon iets chronisch, toch?”

Ik dwaal af. Vandaag las ik in de Volkskrant een artikel met de kop: “Alleen nog gratis soa-test voor risicogroepen”. De soa-klinieken (waar dus op meer dan alleen hiv getest wordt) raken namelijk overvol, en “met deze maatregel willen de poliklinieken bewerkstelligen dat de subsidie bij de juiste mensen terecht komt.” De juiste mensen? Vooruit, je moet haast moeite doen om niet bij een risicogroep te horen: homoseksuelen (m), prostituees, mensen uit landen waar veel hiv is, jongeren onder de 25 jaar, mensen met klachten, hetero’s met veel wisselende contacten en mensen die zijn gewaarschuwd voor een soa. Maar mocht je toevallig toch buiten deze groep vallen, omdat je een vaste partner hebt bijvoorbeeld, of omdat je niet durft toe te geven dat je een minnaar hebt of omdat je geen condooms kunt afrollen of omdat je gewoon een weldenkende 28-jarige bent die weliswaar niet met half Holland heeft liggen rampetampen, maar toch wil weten of je met je nieuwe chickie los kan gaan; testen kan dan niet meer anoniem. En als jongere met ‘laag risico’ (dus onder de 25, maar toch onhandig duur) word je alleen nog getest op chlamydia. De rest van de soa’s neemt namelijk af (ik voel een kip-ei discussie opkomen).

Dan de hamvraag: hoe goed weet iemand of hij of zij tot een risicogroep behoort? Het stel dat het trouw met binnenstebuitencondooms doet loopt risico op een soa, tenzij ze elkaars eersten zijn. De onwetende vriend van een promiscue vriendin loopt risico (en gaat misschien minder snel voor een routinetest als hij daarvoor zijn eigen huisarts moet bellen). 5 procent van de mensen geeft geen reden aan voor het doen van een soa-test. Die zouden kostbare overheidssubsidie opmaken, want zij lopen over het algemeen minder risico. Maar tenzij ze net als het meisje dat ik ooit sprak op mijn werk redeneren (‘ik ben nog maagd hoor, maar ik zoende laatste met een jongen’) zijn ze seksueel actief en is het risico er wel degelijk.

Wat er nu gebeurt is het hoogdrempelig maken van een soa-test voor 5 procent verstandige mensen (zonder daarbij de rest direct te classificeren als onverstandig!). Een deel daarvan zal niet schromen nu naar de huisarts te gaan, of voor een test te moeten betalen. Een deel daarvan denkt: laat ook maar. En loopt misschien vrolijk door met een soa, om die tijdens een stevig robbertje olijfolie of pindakaas zonder stukjes door te geven aan een ander. Die denkt: ach, die twee onenightstands met brave burgers: wat kan mij gebeuren? Enzovoorts.

Ik ben geen econoom en ik ga niet over de schatkist. Maar iets zegt me dat het hoogdrempelig maken van een soa-test geen verstandig idee is; ook niet in een samenleving waarin gehamerd wordt op het feit dat seks en soa’s geen taboe hoeven te zijn (“Welke soa heb jij? Oh, ik ook! Nog een biertje?”). In plaats daarvan zou het beter zijn om (naast het geven van voorlichting) meer geld beschikbaar te stellen voor de poliklinieken. Zodat iedereen, promiscue, trouw, hetero, bi, homo, man, vrouw, alles daar tussenin, bedrogen, verstandig of naïef, behoed wordt voor het verspreiden of krijgen van allerhande druipende, stigmatiserende, chronische of dodelijke zaken.

foto via Peter

Comments closed

Al het vreemde het vreemde weer in

Een monoloog van een personage uit Over Echte Mensen. Nieuwsgierig naar meer? De voorstelling van Theatergroep Thomas speelt vanaf 26 oktober in Amsterdam, Utrecht, Arnhem en Rotterdam. De speellijst staat op de site van Thomas, en voor de luie lezer ook onder de monoloog. Reserveren bij theaters.

Monoloog
waar gaat het heen met dit dorp
De samenleving is in rap tempo aan het verloederen
Het straatbeeld is niet meer wat het geweest is
Vroeger was er tenminste nog een beetje respect
In deze maatschappij
Het cultuurlandschap wordt bespot
Er worden strepen door de noeste arbeid van onze voorvaderen gezet
En waar gaan onze belastingcenten heen?
Naar het witten van muren
Met de komst van een vreemde cultuur wordt het van erg tot kwader
Vroeger had je gewoon kwajongensstreken
Nu ondervinden we de gevolgen van een verloren generatie
Opgroeiend met elkaar tegensprekende waarden
dit soort primitieve kunstvormen dijkt geen zoden
Deze nieuwkomersproblematiek is welhaast onmogelijk op te lossen
Cultuurpartipationeel is er geen uitzicht
Diversiteit als toverwoord is voluit verleden tijd
U dacht toch niet dat wij nog langer op de tenen willen lopen?
Deze vreemdelingen moeten leren dat het er hier heel anders aan toe gaat
Vreemd ben je thuis maar, buiten doe je gewoon hoe wij het doen
Dat betekent zonder sporen achter te laten
En gewoon om elf uur naar bed net als iedereen
Orde, dat helpt
En regelmaat
En tucht, sjonge, harde tucht
Ons erfgoed staat op het spel
We werken ons hier uit onze naden
Waar is het respect gebleven
Nee, met grote hand opvoeden is het credo
En als ze dan zo nodig tóch hun eigen cultuur mee willen brengen betalen ze er maar voor
Ik zeg: knalfietsentax
Ik zeg: besmeurbelastingen
Want wij zijn het zat
Wij eisen onze witte muren terug
Wij zijn het wegschrobben van andermans rotzooi faliekant beu
Ik spreek hier niet alleen namens mijzelf als ik zeg: hier moet iets aan gedaan worden
Alle spuitbussen het land uit.

SPEELLIJST

woensdag 26 oktober 2011 | 20.30 uur | CREA Theater | Amsterdam [TRY-OUT]
dinsdag 1 november | 20.00 uur | Rozentheater| Amsterdam | première
vrijdag 18 en zaterdag 19 november | 20.30 uur | Fort B | Utrecht | 10,- [RESERVEREN VIA info@theatergroepthomas.nl]
vrijdag 2 december | 20.30 uur | Huis van Puck | Arnhem
donderdag 15 december | 20.15 uur | Theater Zuidplein | Rotterdam

Comments closed

Waarde student

Waarde student,
Omdat u niet meer weet wat echt lijden is, lijden zoals uw overgrootouders deden in de oorlog, lijden met tulpenbollen en scheurbuik, verlagen we de studiefinanciering. In Afrika is het tenslotte veel erger en in Amerika is iedereen een self-made-man. U neemt maar een creditcard als u zo nodig verse groenten wenst te eten. Bovendien: u geeft uw geld toch alleen maar uit aan bier en iPods. Dat staat in alle kranten. Ik ben ook niet gek. Uw studie, dat ding met allemaal letters en cijfers erin, rondt u uiteraard in precies drie jaar af. Heeft u op uw zeventiende een verkeerde studiekeus gemaakt? Excusez-moi, dat is toch echt uw eigen probleem: vroeger, in de hoekstenen -en zuilentijd, werd je gewoon wat je vader was. Vroeger spraken we nog allemaal vloeiend Frans, ook zoiets. Kom kom, niet zo moeilijk doen, jeugd – u weet niet meer wat werken is. Ik zal u vertellen wat werken is: iets dat u veel te veel doet om uw iPod en bier te betalen. Heeft u geen tijd meer voor. Bildung is het toverwoord, en waarom bent u eigenlijk niet in staat Latijnse teksten te lezen? Ja, u moet zich verdiepen in uw interesses en verbreden in uw maatschappelijke kennis. Vroeger, ja vroeger maakte je als student een vormende reis door Europa. Hier, een uitwisselingsbeurs. Veel plezier in Istanbul, waar de studieprogramma’s slechts rafelig tegen de onze aanliggen maar potverdorie, pioniers als u hebben we nodig. Hier, een langstudeerboete. Moet u ervoor over hebben. Vroeger lazen we nog boeken. Bij kaarslicht. In een eigen huis dat je voor veertig gulden per maand huurde van een hospita met TBC. Ja, in onze tijd gingen we nog het huis uit, iets dat we van u niet kunnen zeggen. Gij onzelfstandig zwijn, de driejarige wachttijd voor een huis met een huur van vierhonderd euro per maand overbrugt u maar aan de andere kant van het land, waar ze wel nog huizen hebben. Had u maar niet in Amsterdam moeten gaan studeren, vol is vol. Reizen? Breekt u me de bek niet open; vroeger deden we tenminste alles op de fiets, ook van Groningen naar Amsterdam. Die OV-kaart is een luxe, verstaat u mij? In Kirgizië kunnen ze alleen maar dromen van een OV-kaart. Daar, afgeschaft, nu tevreden? Het rendement ziet u te zijner tijd terug in de Joint Strike Fighter of iets van dergelijk allooi – als u binnen drie minuten afstudeert maakt u wellicht zelfs deel uit van de ontwikkeling van het nieuwste model. In de goeie ouwe tijd voelden we ons vanzelf veilig, ik herinner me logeerpartijen op de Dam van heb-ik-jou daar zonder ook maar een spoortje geweld. Wij kunnen er ook niks aan doen dat u zoveel bier en iPods koopt dat er nu een gevechtsvliegtuig moet komen.
Ja waarde studenten, wij wensen u een fijne start van de rest van uw leven. En onthoud: gij zult collegegeld betalen, huur en een zorgverzekering. Gij zult leven van louter gezond eten en vrijwillig meedraaien in een bejaardentehuis om te leren wat respect is. Gij zult voor uw afstuderen al een rijk netwerk hebben in het bedrijfsleven, opgedaan in uw vrije tijd tussen het lezen van Nietzsche, Sartre en Darwin door . Gij zult kort studeren en niet gebruik maken van de voordelige lening die u bij ons af kan sluiten. Gij zult niet werken. Gij blijft maar binnen en stookt uw stoelen op terwijl u Leopold leert declameren. Gij zult in maximaal drie jaar de voedingsbodem leggen voor de rest van uw leven, in één keer, zonder te twijfelen. Vroeger twijfelden we immers niet, daar moest je kunstenaar voor zijn. Gij zult geen kunstenaar worden – maar dat is een heel ander verhaal.

Comments closed